SIAPA LEBIH MENGHARGAI WANITA

 

- analisis perbandingan antara era Shah dan Ayatollah

Ramai individu di seluruh dunia, termasuk di Malaysia, sering kali terperangkap dalam persepsi yang terpesong terhadap Iran dan kepimpinannya akibat dominasi naratif Barat. Keberatan untuk meneliti fakta daripada sumber yang seimbang menyebabkan ramai yang sekadar menerima propaganda satu pihak atau cenderung kepada pandangan yang berat sebelah.

Salah satu kepercayaan popular yang jarang dipersoalkan adalah dakwaan bahawa Shah Mohammad Reza Pahlavi mempunyai pendirian yang lebih progresif terhadap wanita berbanding kepimpinan Ayatollah. Namun, apabila kita meneliti kenyataan lisan dan data empirikal, realitinya jauh lebih kompleks daripada apa yang digambarkan oleh media arus perdana.

Dalam satu temu bual ikonik pada tahun 1973 bersama wartawan Itali, Oriana Fallaci, Shah Mohammad Reza Pahlavi secara terbuka meluahkan pandangan yang mencerminkan kepercayaan beliau terhadap ketuanan lelaki. Walaupun beliau mengakui kesetaraan wanita dari sudut undang-undang, beliau berhujah bahawa wanita tidak setanding lelaki dari segi keupayaan mental dan kepimpinan.

Bagi Shah, nilai seseorang wanita lebih tertumpu kepada aspek estetika seperti kecantikan, keanggunan, dan pesona kewanitaan. Secara tidak langsung, pemikiran patriarki yang menebal ini menunjukkan bahawa beliau melihat peranan utama wanita adalah sebagai pelengkap rupa paras, bukannya sebagai penggerak intelektual atau pemimpin Masyarakat - suatu ironi besar bagi seorang pemerintah yang sering dijulang sebagai simbol kemodenan.

Sebaliknya, perspektif yang dibawa oleh Ayatollah Khamenei menekankan prinsip kesetaraan potensi antara jantina. Beliau menegaskan bahawa walaupun terdapat perbezaan fizikal yang nyata, namun dari segi keupayaan intelektual dan rohani, kedua-dua jantina memiliki potensi yang tidak terbatas. Dalam pandangan beliau, lelaki dan wanita berhak bersaing secara adil dalam mengejar ilmu pengetahuan. Beliau turut menyangkal tanggapan bahawa lelaki lebih berilmu, malah menekankan bahawa sepanjang sejarah, wanita telah membuktikan kehebatan mereka dalam bidang sains, kesenian, dan inovasi. Bagi Ayatollah, penyertaan wanita dalam bidang politik, ekonomi, dan sosial bukan sekadar satu pilihan, malah dalam sesetengah keadaan, ia merupakan satu tanggungjawab yang seharusnya dipikul.

Tiada masalah, Anas. Ini adalah terjemahan penuh bagi bahagian tersebut, termasuk ayat pengenalan yang menekankan kepentingan data dan fakta. Saya telah menyesuaikan bahasanya agar kedengaran lebih berwibawa dan meyakinkan:

Apa yang lebih penting, kita perlu berpaksikan kepada data dan fakta yang boleh diukur. Kita harus meneliti hasil yang nyata dan objektif.

Di bawah pemerintahan Shah, pendidikan wanita kekal terhad dan tidak saksama. Kadar celik huruf dalam kalangan wanita hanya berada di sekitar 24% hingga 35%, yang bermakna lebih daripada 60% wanita masih buta huruf, terutamanya di kawasan luar bandar. Malah di peringkat pendidikan tinggi, akses adalah terbatas dengan wanita hanya merangkumi kira-kira 28% daripada keseluruhan pelajar universiti. Hal ini menunjukkan bahawa walaupun peluang pendidikan wujud, ia sebahagian besarnya hanya memberi manfaat kepada kelompok elit di bandar berbanding masyarakat awam yang lebih luas. Kita juga harus mengambil kira bahawa semasa era Shah, tiada sebarang sekatan ekonomi yang dikenakan oleh komuniti antarabangsa.

Sebaliknya, di bawah Republik Islam, termasuk di bawah kepimpinan Ayatollah Khameini, bidang pendidikan telah berkembang secara drastik merentasi seluruh lapisan masyarakat. Kadar celik huruf wanita melonjak kepada sekitar 80% hingga 90% ke atas, dengan kadar penamatan pendidikan rendah bagi kanak-kanak perempuan mencecah hampir 99%. Peningkatan dalam penyertaan universiti adalah jauh lebih ketara, iaitu daripada kira-kira 3% pada tahun 1978 kepada sekitar 59% ke atas, malah wanita membentuk majoriti pelajar dalam beberapa tahun kebelakangan ini. Ini mencerminkan peralihan besar daripada akses yang terhad kepada pendidikan massa bagi wanita di seluruh negara. Segala pencapaian ini berjaya diraih di bawah tekanan sekatan antarabangsa yang ketat, dengan sumber yang jauh lebih terhad.

Amat malang sekali apabila perbincangan sering kali disempitkan kepada soal etika berpakaian sahaja, sehingga membayangi isu-isu yang jauh lebih penting. Fokus yang hanya tertumpu kepada aspek ini adalah sangat terbatas dan cetek.

Kita perlu melihat gambaran yang lebih besar dan mengutamakan perkara-perkara yang lebih krusial, sepertimana yang di tetekankan dalam Al Quran Surah Al-A‘raf, 7:26.

“Wahai anak-anak Adam! Sesungguhnya Kami telah menurunkan kepada kamu pakaian untuk menutup aurat kamu dan sebagai perhiasan; tetapi pakaian takwa itulah yang terbaik. Yang demikian itu adalah antara tanda-tanda (kekuasaan) Allah, supaya mereka mengambil peringatan.”

Salam,

Anas Zubedy

Kuala Lumpur